Spójniki warunkowe

Nie każdy warunek zaczyna się od if. Angielski ma kilka spójników, które mówią to samo, tylko precyzyjniej — i to one często odróżniają zdanie brzmiące po polsku od takiego, które brzmi po angielsku.

Zacznijmy od najważniejszego. Unlessjeśli nie, chyba że to if not w jednym słowie. We'll go out unless it rains.Wyjdziemy, chyba że będzie padać. Znaczy dokładnie tyle co „if it doesn't rain", ale brzmi zwięźlej i naturalniej.

Druga grupa mówi „to jedyny warunek": as long aspod warunkiem że, dopóki oraz provided thatpod warunkiem że. I'll lend you the car as long as you drive carefully.Pożyczę ci samochód, pod warunkiem że będziesz jeździł ostrożnie. Stawiasz granicę: zgoda jest, ale ma cenę.

Trzeci spójnik działa zupełnie inaczej i tu najłatwiej się pomylić. In casena wypadek gdyby nie opisuje reakcji na warunek, tylko przygotowanie zawczasu.

Zobacz różnicę, bo jest ostra:
I'll take an umbrella if it rains.Wezmę parasol, jeśli będzie padać. — wyjrzę przez okno, zobaczę deszcz, wtedy wezmę.
I'll take an umbrella in case it rains.Wezmę parasol na wypadek gdyby padało. — biorę już teraz, bo może się przydać.

I ostatni: even ifnawet jeśli. On mówi, że warunek niczego nie zmieni. I'll go even if it rains.Pójdę, nawet jeśli będzie padać. Deszcz mnie nie zatrzyma.

Nie myl go z even thoughmimo że, które mówi o fakcie, nie o warunku: Even though it's raining, I'll go.Mimo że pada, pójdę.

Konstrukcja jest ta sama co w First Conditional — spójnik po prostu zajmuje miejsce if. Reszta zdania się nie zmienia.

Czyli: spójnik + czas teraźniejszy, will + czasownik podstawowy. We'll start unless someone objects.Zaczniemy, chyba że ktoś się sprzeciwi.

I żelazna zasada, którą znasz już z warunkowych: po spójniku nie ma will. Nie unless it will rain, tylko unless it rainschyba że będzie padać.

Kolejność części dowolna, przecinek stawiasz tylko wtedy, gdy zaczynasz od spójnika. Unless you hurry, we'll be late.Jeśli się nie pospieszysz, spóźnimy się. kontra We'll be late unless you hurry.Spóźnimy się, jeśli się nie pospieszysz.

Jedna rzecz wyróżnia in case: po nim zdanie nie mówi o przyszłości, tylko o możliwości. Take a jacket in case it gets cold.Weź kurtkę na wypadek gdyby zrobiło się zimno. Nie in case it will get cold.

Warto znać też otherwisew przeciwnym razie, który odwraca konstrukcję — stawiasz go po zdaniu głównym zamiast budować warunek. Hurry up, otherwise we'll be late.Pospiesz się, w przeciwnym razie się spóźnimy.

Cały ten dział to w zasadzie lista słówek, więc potraktuj to jako ściągę.

Unlessjeśli nie, chyba że — warunek negatywny, zastępuje „if not".
As long aspod warunkiem że — jedyny warunek, często przy zgodzie.
Provided thatpod warunkiem że — to samo, tylko formalniej.

In casena wypadek gdyby — przygotowanie zanim cokolwiek się wydarzy.
Even ifnawet jeśli — warunek bez znaczenia, skutek i tak nastąpi.
Otherwisew przeciwnym razie — konsekwencja niespełnienia warunku.

Najlepszy sposób na zapamiętanie unless: podstaw sobie w głowie „if not" i sprawdź, czy zdanie nadal ma sens. You'll fail unless you study.Oblejesz, jeśli nie będziesz się uczył. = „if you don't study". Pasuje.

A na in case jest inny test: zapytaj „czy robię to zawczasu?". Jeśli tak — in case. Jeśli reaguję dopiero, gdy coś nastąpi — zwykłe if.

Fundamentalny błąd to unless z drugim przeczeniem. Ono samo znaczy „jeśli nie", więc dokładanie „don't" wywraca sens. Nie unless you don't hurry, tylko unless you hurryjeśli się nie pospieszysz.

Druga wpadka to używanie in case jak zwykłego if. To nie synonimy. „I'll call you in case I arrive" znaczy, że dzwonię profilaktycznie, zanim dojadę — a chciałeś powiedzieć I'll call you if I arrive late.Zadzwonię, jeśli dojadę późno.

Trzecia rzecz: will po spójniku. Dotyczy wszystkich z tej listy tak samo jak if. As long as you finishpod warunkiem że skończysz, nie as long as you will finish.

I czwarta, subtelna: even if kontra even though. Pierwsze mówi o warunku, który niczego nie zmieni, drugie o fakcie. I'll go even if it rains.Pójdę, nawet jeśli będzie padać. (może padać) kontra I went even though it was raining.Poszedłem, mimo że padało. (padało na pewno).

Te spójniki brzmią dojrzalej niż ciągłe powtarzanie if — i to jedna z tych rzeczy, po których słychać, że ktoś naprawdę mówi po angielsku.