Zaimki nieokreślone
somebody, anything, nowhere. Ktoś, coś, nikt, nic, nigdzie. Ta sama reguła co some / any / no — i tylko jedno przeczenie w zdaniu.
Użycie
„Ktoś”, „coś”, „gdzieś”, „nikt”, „nic”, „nigdzie”. Mówisz tak, gdy nie wiesz kto albo nie ma znaczenia kto. Someone is at the door. I've lost something.
Po angielsku te słowa nie są osobną zagadką do wkucia. To stare znajome some, any, no i every z doklejonym kawałkiem: some + body, any + thing, no + where. Jeśli znasz some / any / no, znasz już połowę tej strony.
Druga połowa to dwie rzeczy, w których polski ciągnie w złą stronę. Pierwsza: po polsku „nikt nic nie wie” ma trzy przeczenia, po angielsku zostaje jedno. Druga: „wszyscy są” to po angielsku everyone is — liczba pojedyncza. Te dwie sekcje są niżej i to na nie warto przeznaczyć najwięcej uwagi.
Forma
Cała rodzina składa się z dwóch klocków. Pierwszy mówi, jakie to jest: some, any, no, every. Drugi mówi, o czym mowa: -body albo -one to ludzie, -thing to rzeczy, -where to miejsca.
| po polsku | po angielsku | ||
|---|---|---|---|
| ktoś | → | somebody / someone | Someone is at the door. |
| coś | → | something | I've got something for you. |
| gdzieś | → | somewhere | I left it somewhere. |
| nikt | → | nobody / no one | Nobody called. |
| nic | → | nothing | Nothing happened. |
| nigdzie | → | nowhere | There's nowhere to park. |
| wszyscy | → | everybody / everyone | Everyone knows. |
| wszystko | → | everything | Everything is ready. |
| wszędzie | → | everywhere | I looked everywhere. |
Brakuje czwartego rzędu: anybody / anyone, anything, anywhere. Nie ma go w tabeli, bo po polsku nie ma jednego odpowiednika. Raz to „ktoś”, raz „nikt”, raz „ktokolwiek” — zależy od zdania. O tym następna sekcja.
-body i -one znaczą dokładnie to samo. Somebody i someone, nobody i no one — wymieniaj, jak ci wygodnie. -one jest odrobinę częstsze na piśmie, -body w luźnej rozmowie, ale nikt nie zwróci ci uwagi ani za jedno, ani za drugie.
Pisownia: wszystko łącznie, z jednym wyjątkiem. No one piszesz osobno. Nobody, nothing, nowhere — razem.
Gdzie co stoi
Tu nie ma nic nowego. Somebody, anything i nowhere słuchają tej samej reguły co some, any i no. Decyduje rodzaj zdania.
| zdanie | słowo | ||
|---|---|---|---|
| twierdzenie | → | something | I heard something. |
| przeczenie | → | not … anything | I didn't hear anything. |
| przeczenie bez not | → | nothing | I heard nothing. |
| pytanie | → | anything | Did you hear anything? |
Polskie „coś” w twierdzeniu to something. Ale „czy coś słyszałeś?” to już anything, a „nic nie słyszałem” to not anything albo nothing. Polski ma jedno „coś”, angielski — trzy słowa, zależnie od zdania.
Wyjątki też są te same co przy some i any. Gdy częstujesz albo prosisz, w pytaniu stoi some-: Would you like something to drink? Can someone help me, please? Zakładasz odpowiedź „tak”. Tak samo, gdy pytasz o coś, co twoim zdaniem się stało: Did someone call me?
A any- w twierdzeniu znaczy „obojętnie kto, co, gdzie”. Sit anywhere you like. Anyone can learn this. Po if też any-: If anyone calls, take a message.
Jedno przeczenie
To jest serce tematu. Po polsku przeczeń może być w zdaniu kilka: „Nikt nic nie wie”. Trzy przeczenia i wszystko w porządku. Po angielsku przeczenie jest jedno.
| po polsku | po angielsku | ||
|---|---|---|---|
| Nikt nic nie wie. | → | Nobody knows anything. | |
| Nic nie widziałem. | → | I didn't see anything. | |
| Nigdzie nie idę. | → | I'm not going anywhere. | |
| Nikogo tam nie było. | → | There was nobody there. |
Przeczenie siedzi albo w czasowniku (didn't, don't, isn't), albo w słowie z no-. Nigdy w obu. Dlatego I didn't see anything. albo I saw nothing., ale nie I didn't see nothing. Ta druga wersja istnieje w piosenkach i w potocznej mowie niektórych regionów, ale w mailu, w pracy i na egzaminie to błąd.
Który wariant wybrać? Not … any- jest zwyklejszy w rozmowie. No- jest krótsze i mocniejsze, trochę jak „zupełnie nic”. I have nothing to wear! brzmi bardziej dramatycznie niż I don't have anything to wear.
Gdy przeczenie otwiera zdanie, jest tylko jedno wyjście: no-. Nobody came. I czasownik zostaje twierdzący: came, nie didn't come. Nobody didn't come znaczyłoby, że przyszli wszyscy. Zdanie nie może też zaczynać się od any- z przeczeniem: nie Anybody didn't call, tylko Nobody called.
Everyone is, nie are
Everyone to po polsku „wszyscy”, czyli liczba mnoga. Po angielsku to jedno słowo w liczbie pojedynczej: Everyone is here. Nie everyone are.
| po polsku | po angielsku | ||
|---|---|---|---|
| wszyscy są | → | everyone is | Everyone is here. |
| nikt nie wie | → | nobody knows | Nobody knows why. |
| wszystko jest | → | everything is | Everything is fine. |
| czy ktoś ma…? | → | does anyone have | Does anyone have a pen? |
Dotyczy to całej rodziny. Po somebody, nobody, everything, anyone czasownik stoi jak po he albo she: is, has, knows, does. Somebody has taken my seat. Nothing works.
Ciekawostka, która ratuje sporo nerwów. Gdy chcesz wrócić do takiej osoby zaimkiem, angielski bierze they, choć czasownik był pojedynczy. Someone left their umbrella. If anyone calls, tell them I'm out. Nie musisz zgadywać, czy to on, czy ona.
Coś nowego, ktoś inny
Przymiotnik stoi po tych słowach, nie przed. something new, someone famous, somewhere quiet.
Tu polski akurat pomaga, bo „coś nowego” też ma przymiotnik na końcu. Pułapka siedzi gdzie indziej: w rozpędzie łatwo napisać „new something” albo „interesting thing”. Tell me something interesting. There's nothing wrong with it.
„Ktoś inny”, „coś innego”, „gdzie indziej” to else, nie other. someone else, something else, somewhere else. Anything else? to pytanie, które usłyszysz przy każdej kasie. Something other to kalka z polskiego.
I mały bonus: po tych słowach chętnie stoi to i czasownik. I need something to eat. There's nowhere to sit. I have nothing to wear.
Błędy i pułapki
Siedem pułapek. Trzy pierwsze kręcą się wokół przeczenia.
1. I don't know nothing. Jedno przeczenie: I don't know anything. albo I know nothing.
2. Nobody didn't come. Nobody samo przeczy, czasownik zostaje twierdzący: Nobody came.
3. Anybody didn't call. Zdanie zaczynające się od przeczenia zaczyna się od no-: Nobody called.
4. Everyone are ready. Liczba pojedyncza: Everyone is ready.
5. I have something other to do. „Coś innego” to else: I have something else to do.
6. I want to try new something. Przymiotnik po: something new.
7. Nobody of us knew. „Nikt z nas” to none of us: None of us knew. Nobody i no one nie łączą się z of.
Przykłady
Rozmowa w biurze w poniedziałek rano.
Zerknij: anyone i anything w pytaniach, nobody i nothing bez not, didn't want anything z jednym przeczeniem. Everyone is w liczbie pojedynczej. A anything special ma przymiotnik na końcu.