Tryb rozkazujący

Tryb rozkazujący to zdanie, które mówi komuś, co ma zrobić. Sit down. Don't worry. Turn left. Bez podmiotu, bo wiadomo, do kogo mówisz.

Tej formy używasz w przepisach (Add the eggs.Dodaj jajka.), przy wskazówkach (Go straight on.Idź prosto.), w ostrzeżeniach (Be careful!Uważaj!), w zaproszeniach (Come in.Wejdź. Help yourself.Częstuj się.) i w życzeniach (Have a nice weekend!Miłego weekendu!).

Do tego let's, czyli polskie „zróbmy”, kiedy proponujesz coś, w czym sam bierzesz udział: Let's go.Chodźmy.

Angielski tryb rozkazujący jest prostszy niż polski. Jedna forma na „ty”, „wy” i „pan”, a przeczenie to po prostu don't z przodu.

Uważać trzeba tylko w trzech miejscach. Pierwsze to don't be: „nie spóźnij się” i „nie bój się” to po polsku jeden czasownik, a po angielsku przymiotnik, więc potrzebuje be. Mówisz Don't be late, nie Don't late. Drugie to let's: zaraz po nim czasownik, bez to. Let's go, nie Let's to go. Trzecie to ton. Gołe polecenie przy prośbie potrafi zabrzmieć ostro, dlatego przy stole zamiast Pass the salt mówisz Could you pass the salt, please?Możesz mi podać sól?

Nie wszystkie polecenia są niegrzeczne. Come in, Have a seat, Help yourself to nie ostre polecenia, tylko codzienne zwroty.

Kłopot zaczyna się, kiedy o coś prosisz. Po polsku „podaj sól” przy stole nikogo nie razi. Po angielsku gołe Pass the salt.Podaj sól. brzmi jak polecenie służbowe. Dlatego przy prośbie dokładasz grzeczności. Im obca osoba albo większa przysługa, tym więcej:

Please stawiasz na początku albo na końcu: Please sit down.Proszę usiąść. Sit down, please.Usiądź, proszę. Na końcu zwykle po przecinku.

Could you jest odrobinę grzeczniejsze niż can you. Po obu czasownik w formie podstawowej: Could you help me?Mógłbyś mi pomóc?

I mała ciekawostka: do przed poleceniem robi je cieplejszym, nie ostrzejszym. Do come again!Koniecznie przyjdź znowu! Tak mówi gospodarz, który naprawdę chce, żebyś wpadł ponownie!

Pięć pułapek.

1. Not touch it. / Don't to touch it. Przeczenie to zawsze don't i od razu czasownik: Don't touch it. Bez to, bez samego not.

2. Don't late. Po polsku „nie spóźnij się” i „nie bój się” to jeden czasownik, więc kusi, żeby zgubić be. Przymiotnik potrzebuje be: Don't be late, Don't be afraid. I w drugą stronę: martwić się to czasownik, więc Don't worry, a nie Don't be worry.

3. Let's to go. / Let's going. Po let's forma podstawowa: Let's go. I z apostrofem: lets bez niego to „pozwala”.

4. Don't never do that. Never samo jest przeczeniem: Never do that. Chcesz mocniej? Don't ever do that.

5. Always you lock the door. W poleceniu nie ma podmiotu, a always stoi przed czasownikiem: Always lock the door.

Polecenia na co dzień.

Zerknij na trzecie: don't be, bo „spóźniony” to przymiotnik. W szóstym przeczenie siedzi po let's: let's not. A ostatnie to już prośba, nie polecenie, więc could you i please.