could
Umiejętność w przeszłości, grzeczne prośby i możliwość.
Użycie
Could wygląda jak zwykła przeszła forma can — i to jest największa pułapka tego słowa. Bo w praktyce częściej mówi o teraźniejszości niż o przeszłości.
Zacznijmy jednak od tej przeszłości, bo tu wszystko się zgadza. Umiejętność, którą się miało: I could swim when I was five. Ogólna zdolność w minionym czasie.
Drugie zadanie i najczęstsze w rozmowie: uprzejma prośba. Could you pass me the salt? Tu nie ma ani grama przeszłości — to zwykłe „teraz", tylko powiedziane ładniej.
Trzecie: możliwość, czyli zgadywanie. It could rain later. Nie jestem pewien, ale to możliwe. W tej roli could jest niemal wymienne z might.
I czwarte: hipoteza. I could help you if I had more time. To już świat gdybania — i dokładnie ten sam mechanizm, co w Second Conditional.
Konstrukcja
Wzór: could + czasownik w formie podstawowej. Tak jak przy wszystkich modalnych — bez to, bez -s, bez do.
I could go. She could go. They could go. Jedna forma dla wszystkich osób.
Przeczenie: couldn't. I couldn't find your address.
Pytanie: could na początek. Could you repeat that?
Gdy mówisz o niewykorzystanej możliwości w przeszłości, dokładasz have i trzecią formę: could have + 3. forma. You could have told me. Mogłeś, ale nie powiedziałeś.
W mowie brzmi to jak „could've" i właśnie stąd bierze się rozpowszechniony błąd could of. Piszemy could have, nigdy could of.
Siła
Could to złoty środek uprzejmości — grzeczniejsze niż can, ale bez sztywności would you mind.
- Can you send it today? — bezpośrednio.
- Could you send it today? — grzecznie, pasuje wszędzie.
- I was wondering if you could send it today. — bardzo uprzejmie.
Jeśli masz wybrać jedną formę prośby do maili służbowych, wybierz could. Jest bezpieczna wobec klienta, szefa i osoby, której nie znasz.
Przy zgadywaniu could siedzi pośrodku skali pewności, dokładnie tam, gdzie might:
- She must be at work. — prawie pewne.
- She could be at work. — możliwe.
- She can't be at work. — prawie pewne, że nie.
Uwaga na asymetrię: przeczeniem could przy zgadywaniu jest can't, a nie couldn't. That can't be right.
Błędy i pułapki
Fundamentalny błąd to traktowanie could wyłącznie jako przeszłości. W zdaniu Could you help me? nie ma śladu przeszłości — to grzeczna prośba o teraz.
Druga rzecz, subtelna, ale ważna: could opisuje ogólną umiejętność w przeszłości, nie pojedynczy sukces. I could pass the exam brzmi źle. Skoro chodzi o jeden konkretny raz, mówisz I was able to pass the exam. albo I managed to pass the exam.
W przeczeniu ta zasada znika — couldn't działa i dla ogółu, i dla jednego razu. I couldn't open the door.
Trzecia: could of zamiast could have. Brzmią identycznie, ale could of nie istnieje w piśmie.
I czwarta: could z „to". Nie I could to help, tylko I could help.
Porównaj
Could ma trzech sąsiadów, z którymi najłatwiej je pomylić.
could vs can — uprzejmość i czas. Could jest grzeczniejsze przy prośbie i jest jedyną opcją, gdy mówisz o umiejętności w przeszłości.
could vs might — przy zgadywaniu są praktycznie wymienne. It could rain. i It might rain. znaczą to samo. Różnica jest kosmetyczna.
could vs was able to — jeden konkretny sukces w przeszłości bierze was able to, ogólna umiejętność bierze could. I could play the piano as a child. kontra I was able to finish the report yesterday.