be able to
Umiejętności w innych czasach i konstrukcjach.
Użycie
Be able to to zmiennik can. Wchodzi wszędzie tam, gdzie can nie ma formy — a can nie ma jej w zaskakująco wielu miejscach.
Znaczy dokładnie to samo: umiejętność, zdolność, możliwość zrobienia czegoś. I am able to drive. to po prostu sztywniejsza wersja I can drive.
I od razu praktyczna zasada: w teraźniejszości prawie zawsze wybieraj can. „I am able to swim" nie jest błędem, ale brzmi urzędowo. Naturalnie mówi się I can swim.
Prawdziwa robota be able to zaczyna się tam, gdzie can się kończy — czyli w przyszłości, po innym czasowniku modalnym i w czasach złożonych.
I'll be able to help you tomorrow. — bo will can nie istnieje.
You might be able to catch the early train. — bo might can nie istnieje.
I've been able to save some money. — bo have canned nie istnieje.
Konstrukcja
Wzór: be + able to + czasownik w formie podstawowej. To be odmienia się normalnie, przez osoby i czasy.
I am able to. She is able to. They are able to. Cała elastyczność tej konstrukcji siedzi właśnie w be.
Przeszłość: was/were able to. I was able to finish on time.
Przyszłość: will be able to. She'll be able to join us later.
Present Perfect: have/has been able to. We haven't been able to reach him.
Przeczenie budujesz na be, nie przez do. I'm not able to come. — nie I don't be able.
I uwaga na złożenie: nie łączysz tego z can. Nie I can be able to — to dwie konstrukcje o tym samym znaczeniu, wybierasz jedną.
Siła
Be able to brzmi formalniej i chłodniej niż can. Tam, gdzie masz wybór, wybór ma znaczenie.
- I can't come tonight. — zwyczajnie, po ludzku.
- I'm not able to come tonight. — formalnie, z dystansem.
- I won't be able to come tonight. — jedyna opcja, gdy mówisz o przyszłości.
W mailu służbowym I'm not able to albo I won't be able to brzmi bardziej zawodowo niż suche I can't. To drobiazg, który robi różnicę w tonie.
Jest też różnica znaczeniowa, którą warto znać. Przy pojedynczym sukcesie w przeszłości angielski woli was able to albo managed to, a nie could. I was able to fix it. znaczy, że naprawdę mi się udało. „I could fix it" znaczyłoby raczej, że ogólnie umiem takie rzeczy naprawiać.
Błędy i pułapki
Fundamentalny błąd to łączenie z can. Nie I can be able to help, tylko I can help. albo I'm able to help.
Druga rzecz: gubienie „be". Nie I will able to come, tylko I will be able to come. To be jest częścią konstrukcji i nie znika.
Trzecia: przeczenie przez do. Nie I don't be able to, tylko I'm not able to. Przeczenie budujesz na czasowniku be.
I czwarta, stylistyczna: używanie be able to tam, gdzie wystarczy can. W teraźniejszości brzmi to sztywno — zostaw je na przyszłość, czasy złożone i sytuacje formalne.
Porównaj
Be able to rozgrywa się między dwoma słowami.
be able to vs can — can wygrywa w teraźniejszości i w mowie potocznej. Be able to wchodzi tam, gdzie can nie ma formy: po will, po might, po have.
be able to vs could — w przeszłości. Ogólna umiejętność bierze could, konkretny jednorazowy sukces bierze was able to. I could read at four. kontra I was able to read his handwriting.