Przyimki ruchu
into, through, across. Dokąd i którędy. I trzy angielskie słowa na jedno polskie „przez”.
Użycie
Przyimki miejsca mówią, gdzie coś jest. Przyimki ruchu mówią, dokąd i którędy coś się przesuwa. She's in the kitchen to stan, She went into the kitchen to ruch.
Po polsku tę różnicę robi przypadek: „jestem w kuchni”, ale „idę do kuchni”. Po angielsku robi ją osobne słowo.
Największa pułapka czeka na słowo „przez”. Po polsku jedno, po angielsku trzy: through, across, over. Wybór zależy od tego, którędy idziesz.
W luźnej mowie ruch często idzie też przez zwykłe in i on: Put it in the box. He jumped in the pool. To normalny angielski, nie błąd. Into tylko mocniej podkreśla samo wejście do środka.
To i home
To wskazuje cel: dokąd idziesz, jedziesz albo lecisz.
I walk to work. We flew to Lisbon. Go to the end of the street.
Home jest wyjątkiem i stoi bez to: I'm going home. Nie go to home. Tak samo there i here: Let's go there. Come here!
From … to to cała trasa: The train goes from Kraków to Gdańsk.
Uważaj na arrive: przy nim to nie wchodzi nigdy. Arrive in przy mieście, arrive at przy budynku.
Into, out of i pojazdy
Into to ruch do środka, out of ruch na zewnątrz.
She walked into the room. He took his phone out of his pocket. We ran out of the building.
Onto to ruch na powierzchnię: The cat jumped onto the table. Off to ruch z powierzchni: Get off the table!
Pojazdy mają własną regułę.
| pojazd | wsiąść / wysiąść | ||
|---|---|---|---|
| autobus, pociąg, rower | → | on / off | Get on the bus. |
| samochód, taksówka | → | into / out of | Get into the car. |
To ta sama reguła co na stronie o miejscu. Do dużych pojazdów, po których da się chodzić, wsiadasz on, a wysiadasz off: Get on the bus. We got off the train in Poznań. Do samochodu i taksówki wsiadasz into, wysiadasz out of: She got into a taxi. He got out of the car.
Rower i motor idą jak autobus: get on your bike, get off your bike, fall off your bike. Siedzisz na nim, nie w nim.
Przez: through, across, over
Polskie „przez” ma po angielsku trzy odpowiedniki. Wybierasz po kształcie drogi.
| przez… | przyimek | ||
|---|---|---|---|
| przez środek | → | through | through the park |
| na drugą stronę | → | across | across the street |
| górą, nad | → | over | over the fence |
Through to przez środek czegoś, co cię otacza: We drove through a tunnel. I walk through the park every morning. Las, tłum, drzwi, okno: wszystko, w czego środku jesteś.
Across to z jednej strony na drugą, po płaskim: Be careful when you walk across the street. They swam across the river. Ulica, most, rzeka, plac.
Over to górą, nad przeszkodą: The dog jumped over the fence. We flew over the Alps.
Ulica to najlepszy przykład. Przez ulicę przechodzisz across, bo idziesz z jednego chodnika na drugi. Through the streets to coś innego: włóczenie się ulicami miasta.
Wzdłuż, obok, w górę
Reszta ruchów: wzdłuż, obok, w górę, w dół, w stronę, dookoła i pod spodem.
| po polsku | przyimek | ||
|---|---|---|---|
| wzdłuż | → | along | along the river |
| obok, mijając | → | past | past the church |
| w górę | → | up | up the stairs |
| w dół | → | down | down the hill |
| w stronę | → | towards | towards the exit |
| dookoła, po | → | around | around the lake |
| pod | → | under | under the bridge |
We walked along the beach. Go past the church and turn left. She ran up the stairs. He was walking towards me.
Past to „obok, mijając”, czyli idziesz dalej. Next to to „obok” w sensie miejsca: stoisz przy czymś. The bus goes past my house. kontra The bus stop is next to my house. I uwaga na pisownię: past to przyimek, passed to czasownik (I passed the exam).
Around ma dwa znaczenia: dookoła (We walked around the lake.) i po różnych miejscach (They travelled around Europe.).
Up i down usłyszysz też przy zwykłej ulicy: walk up the street, go down the road. Nie zawsze chodzi o pagórek.
Błędy i pułapki
Pięć pułapek.
1. Go to home. Home stoi bez to: I'm going home. Tak samo go there, come here, a nie go to there.
2. Through zamiast across. Na drugą stronę ulicy przechodzisz across: walk across the street. Through jest dla tunelu, parku, tłumu, czyli tego, co cię otacza.
3. Get in the bus. Do autobusu, pociągu i samolotu wsiadasz on: get on the bus. In i into zostają dla samochodu i taksówki.
4. Jump through the fence. Przez płot skaczesz górą: over the fence. Through znaczyłoby, że przeszedłeś przez dziurę.
5. Out from the car. Z samochodu wysiadasz out of: She got out of the car. A z roweru spadasz off: I fell off my bike.
Przykłady
Ruch w codziennych zdaniach.
- Let's walk through the park. It's quicker.
- Look both ways before you walk across the street.
- I usually get off the bus at the last stop.
- She took the keys out of her bag.
- Go past the bank and turn right.
- The cat jumped over the wall.
- We cycled along the river for an hour.
- I'm going home. See you tomorrow!
Zerknij na pierwsze, drugie i szóste: trzy razy „przez” i trzy różne słowa. Through przez park, across przez ulicę, over przez mur. A w ostatnim home bez to.