Question tags
Isn't it? Don't you? Polskie „prawda?” składane z kawałków zdania.
Użycie
Question tag to krótkie pytanie doklejone na końcu zdania. Robi to samo, co polskie „prawda?”, „nie?” albo „co?”: You're from Kraków, aren't you?
Po polsku masz jedno „prawda?” na wszystko. Po angielsku tag składasz za każdym razem od nowa, z kawałków samego zdania: She works here, doesn't she? You've seen it, haven't you? They can't come, can they?
Po co to komu? Tag zaprasza do rozmowy. Nice weather to stwierdzenie, a Nice weather, isn't it? to otwarcie small talku. Tagiem też sprawdzasz, czy dobrze pamiętasz: We met in Berlin, didn't we?
Nie musisz ich używać, żeby mówić poprawnie. Ale musisz je rozumieć, bo w rozmowie, zwłaszcza z Brytyjczykiem, padają bez przerwy.
Pomocnik i zaimek
Tag buduje się z dwóch klocków: pomocnika ze zdania i zaimka. Zdanie na plus dostaje tag na minus, zdanie na minus dostaje tag na plus.
| w zdaniu | w tagu | ||
|---|---|---|---|
| am, is, are | → | be | You're cold, aren't you? |
| zwykły czasownik | → | do / does | She likes it, doesn't she? |
| czas przeszły | → | did | They called, didn't they? |
| have + 3. forma | → | have / has | He's left, hasn't he? |
| can, will, should | → | ten sam | We can go, can't we? |
Pomocnik. Jeśli zdanie już go ma, bierzesz ten sam: is zostaje is, can zostaje can, have zostaje have. She can drive, can't she? Jeśli zdanie ma sam zwykły czasownik, pomocnika pożyczasz, tak jak w pytaniu: do, does albo did. You live here, don't you?
Zaimek. W tagu nie powtarzasz rzeczownika, tylko stawiasz zaimek: Your brother lives in Oslo, doesn't he? The film was good, wasn't it?
Znak. Plus w zdaniu, minus w tagu: It's cold, isn't it? Minus w zdaniu, plus w tagu: It isn't cold, is it? Minus w tagu ma prawie zawsze skrót: isn't it. Pełna forma idzie wtedy na koniec, is it not, i brzmi bardzo oficjalnie.
Uważaj na 's. She's tired to she is, a She's finished to she has. Tag to zdradza: She's tired, isn't she? kontra She's finished, hasn't she? Tak samo 'd: You'd like… to would, więc wouldn't you.
Wyjątki
Kilka zdań nie pasuje do schematu. Na szczęście to zawsze te same zdania.
| w zdaniu | w tagu | ||
|---|---|---|---|
| I am | → | aren't I | I'm late, aren't I? |
| Let's | → | shall we | Let's go, shall we? |
| polecenie | → | will you | Sit down, will you? |
| there is | → | isn't there | There's a lift, isn't there? |
| this, that | → | it | That's yours, isn't it? |
| nobody, everyone | → | they | Nobody called, did they? |
| never, nothing | → | tag na plus | You never cook, do you? |
I am daje aren't I. Logicznie powinno być amn't I, ale w standardowym angielskim tego słowa nie ma. I'm right, aren't I? Bardzo oficjalnie usłyszysz też am I not. Przy przeczeniu wszystko wraca do normy: I'm not late, am I?
Let's dostaje shall we: Let's take a break, shall we? To jedno z ostatnich miejsc, gdzie shall żyje w codziennej mowie. Przy zwykłym poleceniu tag to will you, a grzeczniej would you albo could you: Close the door, would you?
There is zachowuje there w tagu: There's a problem, isn't there? A this i that zamieniają się na it, these i those na they.
Nobody, somebody, everyone dostają w tagu they: Everyone's here, aren't they? A nothing dostaje it.
Słowa never, nobody, nothing, hardly już są przeczeniem, choć nie mają not. Zdanie z nimi liczy się jak minus, więc tag idzie na plus: You never call me, do you? Nothing happened, did it?
Na koniec ciekawostka. Plus po plusie też istnieje, ale to już nie prośba o potwierdzenie, tylko zdziwienie: So you're the new boss, are you? Gdy chodzi o polskie „prawda?”, znak zawsze się odwraca.
Odpowiedź i intonacja
Odpowiadasz na sam fakt, a nie na tag. Yes znaczy „tak jest”, No znaczy „nie jest”, bez względu na to, jak zbudowano pytanie.
Przy pytaniu z plusem nie ma kłopotu. Przy pytaniu z minusem polski odruch podsuwa odwrotną odpowiedź. „Nie jesteś Polakiem, prawda?” – „Tak, nie jestem” brzmi po polsku normalnie. Po angielsku Yes razem z I'm not się gryzie:
Ktoś z Gdańska odpowie na to samo pytanie Yes, I am. Polskie ucho się buntuje, bo „tak” na zdanie z „nie”. Ale Yes mówi tu tylko jedno: jestem Polakiem.
No idzie z not, Yes idzie bez. Trzymaj się tego, a nikt nie zgubi się w twojej odpowiedzi.
Intonacja zmienia znaczenie. Gdy głos na tagu opada, nie pytasz naprawdę. Wiesz, jak jest, i czekasz na przytaknięcie: It's a lovely day, isn't it? z głosem w dół to zwykła uprzejmość.
Gdy głos na tagu idzie w górę, pytasz naprawdę, bo nie jesteś pewien: You've locked the door, haven't you? z głosem w górę znaczy „zamknąłeś, prawda? bo nie wiem”. Te same słowa, inna melodia, inne pytanie.
Błędy i pułapki
Pięć pułapek.
1. Zły pomocnik. She's a doctor, doesn't she? W zdaniu jest is, więc w tagu też: isn't she. Do pożyczasz tylko wtedy, gdy zdanie nie ma własnego pomocnika.
2. Dwa minusy. You didn't see him, didn't you? Minus w zdaniu, plus w tagu: did you. Tak samo przy never: You never listen, do you?
3. Rzeczownik zamiast zaimka. Your brother lives in Oslo, doesn't your brother? W tagu zawsze zaimek: doesn't he.
4. Am not I. Przy I am tag to aren't I: I'm late, aren't I?
5. There is… isn't it. There zostaje w tagu: There's a lift, isn't there?
Przykłady
Tagi w codziennych rozmowach.
- It's a lovely day, isn't it?
- You're new here, aren't you?
- She doesn't eat meat, does she?
- We met at Tom's party, didn't we?
- You haven't forgotten my birthday, have you?
- I'm next, aren't I?
- Let's order something, shall we?
- Nobody called, did they?
Zerknij na szóste: aren't I, bo amn't nie ma. W siódmym Let's dostaje shall we. A w ostatnim nobody liczy się jak przeczenie, więc tag na plus, i to z they.