so / such
Polskie „tak” i „taki”. So patrzy na przymiotnik, such na rzeczownik.
Użycie
So i such wzmacniają. To polskie „tak” i „taki”, kiedy coś cię zachwyca, męczy albo dziwi: It's so cold! It's such a nice day!
Cała trudność polega na wyborze. Po polsku „taki” stoi i przed samym przymiotnikiem, i przed rzeczownikiem: „jest taki miły”, „to taki miły człowiek”. Po angielsku to dwa różne słowa: He's so nice. He's such a nice man.
Zapamiętaj jedną regułę: so patrzy na przymiotnik, such patrzy na rzeczownik. Jeśli w zdaniu po przymiotniku stoi rzeczownik, wybierasz such.
So to nie jest too. Too niesie problem: too expensive, więc nie kupię. So niesie emocję: so expensive! i tyle. Kupisz albo nie, ale westchnąłeś.
So + przymiotnik
So stawiasz przed przymiotnikiem albo przysłówkiem, który stoi sam, bez rzeczownika za sobą.
I'm so tired. The film was so boring. She speaks so fast. Why are you so angry?
Często so zastępuje very, ale z emocją w głosie. It's very cold to prognoza pogody. It's so cold! mówisz, wychodząc z domu bez czapki.
W przeczeniu not so łagodzi: It wasn't so bad. Tak samo działa tu that: It wasn't that bad. Oba brzmią naturalnie.
Kilka utartych zwrotów z so, które warto znać na pamięć: I'm so sorry. That's so kind of you. You look so different!
Such + rzeczownik
Gdy za przymiotnikiem stoi rzeczownik, so już nie wystarcza. Wchodzi such, a przy pojedynczej, policzalnej rzeczy such a.
| co stoi dalej | słowo | ||
|---|---|---|---|
| przymiotnik | → | so | It's so cold. |
| przysłówek | → | so | She talks so fast. |
| a + rzeczownik | → | such a | It's such a nice day. |
| liczba mnoga | → | such | They're such nice people. |
| niepoliczalny | → | such | It was such fun. |
Zobacz, jak to działa w parze: The day is so nice. kontra It's such a nice day. Ten sam zachwyt, ale w drugim zdaniu pojawił się rzeczownik day, więc so ustępuje miejsca such a.
Szyk jest stały: such a nice day. Najpierw such, potem przedimek, potem przymiotnik i rzeczownik. A such nice day brzmi tak, jakby ktoś przestawił klocki.
Przy liczbie mnogiej i rzeczownikach niepoliczalnych przedimek znika, bo nie ma czego liczyć: such nice people, such beautiful weather, such good news.
Przymiotnik bywa w ogóle niepotrzebny: He's such an idiot. What a mess! I've never seen such a mess. Samo such a robi tu całą robotę.
So much i so many
Gdy chcesz powiedzieć „tak dużo”, wraca stara zasada sztuk i masy: so much przy masie, so many przy sztukach.
| tak dużo / mało | |||
|---|---|---|---|
| masa | → | so much | I've got so much work. |
| sztuki | → | so many | There were so many people. |
| mało | → | so little / so few | We've got so little time. |
| stopień wyższy | → | so much | It's so much better. |
I've got so much work this week. Why did you buy so many apples? W luźnej mowie zamiast obu powiesz such a lot of: such a lot of people.
So much stoi też przy czasowniku, na końcu zdania: I love you so much. Thank you so much!
I przy stopniu wyższym: This one is so much better. Samo so better nie istnieje. Stopień wyższy potrzebuje much, tak jak w much better.
So … that, such … that
Gdy chcesz powiedzieć, do czego to „tak” doprowadziło, dokładasz that i skutek.
Reguła wyboru się nie zmienia. Przymiotnik sam: so … that. It was so hot that we couldn't sleep. Przymiotnik z rzeczownikiem: such … that. It was such a hot night that we couldn't sleep.
That możesz pominąć, zwłaszcza w mowie: I was so nervous I couldn't eat. Znaczenie zostaje to samo.
Polskie „tak …, że” kusi, żeby wstawić too. Ale too … to mówi, że czegoś się nie da: It's too hot to sleep. So … that opowiada, co się stało: It was so hot that I slept on the balcony.
Błędy i pułapki
Pięć pułapek.
1. So nice day. Za przymiotnikiem stoi rzeczownik, więc such a: It's such a nice day.
2. She is such kind. Sam przymiotnik, bez rzeczownika, więc so: She is so kind.
3. A such nice day. Najpierw such, potem a: such a nice day.
4. So much cars. Samochody się liczy: so many cars. So much zostaje dla masy: so much traffic.
5. So better. Przy stopniu wyższym potrzebne much: so much better.
Przykłady
So i such na co dzień.
- It's so cold today!
- It's such a cold day!
- They're such nice people.
- Thank you so much for your help.
- There were so many people at the party.
- I was so tired that I fell asleep on the bus.
- It was such a good film that I watched it twice.
- We had such fun last weekend.
Zerknij na pierwsze dwa: ten sam chłód, ale w drugim pojawia się day, więc such a. W trzecim ludzi jest wielu, więc samo such. A w ostatnim fun to masa, więc też bez a.